تبلیغات
انجمن ستاره شناسی بهبهان - * صورتهای فلكی (8)
پنجشنبه 22 مهر 1389

* صورتهای فلكی (8)

   نوشته شده توسط: امین تربتی    نوع مطلب :صورتهای فلكی ،

صورتهای فلكی


  اسد (Leo ) شیر

 

زمان رسیدن به نصف النهار: 21فروردین ؛
مساحت : 947 درجه مربع
ستارگانی که امروزه به نام اسد خوانده می شوند در فرهنگ های باستانی سومری، بابلی ، ایرانی، سوری، یونانی و رومی شناخته شده بوده اند . . .

در دایرة البروج چین باستان آن را به صورت اسب دیده بودند و در تمدن اینکا(1) ها به شکل شیرکوهی (یوزپلنگ درنده) تشبیه می کردند. سر صورت فلکی شیر و بال آن با هم شکل داس را می سازند. (گاهی می توان آن را به علامت سؤال با قلاب ماهی گیری نیز تشبیه کرد). در ران شیر، یک مثلث از ستارگان وجود دارد.





  ستاره ها

ستاره آلفا به نام قلب الاسد ( در لاتین نام این ستاره «سلطان کوچک» معنی می شود) کم فروغ ترین ستاره قدر یکم و در حد 4/1 است . طیف آن نوع B7V و به فاصله 69 سال نوری از ما قرار دارد. ستاره قلب الاسد مانند نقطه زیر علامت سؤال بوده و مکان آن خیلی نزدیک به دایرة البروج است. ستاره بنای اسد به نام دم شیر، در زبان عربی هم ، چنین معنایی را دارد. طیف آن از نوع A3V ، با قدر ½ و فاصله 39 سال نوری است.  



  اجرام عمقی آسمان

در صورت فلکی اسد تعداد زیادی کهکهشان وجود دارد که درخشنده ترین آن ها از قدر 9 است:
M65 و M66 (یک جفت نزدیک)، NGC3628، M95 و M96 ، (نزدیک به هم) از ساکنان صورت فلکی شیر بوده و همه مارپیچ هستند.
 



  اکلیل شمالی (CrB) تاج شمالی، افسر شمالی

 

زمان رسیدن به نصف النهار : 9 تیر؛
مساحت : 179 درجه ی مربع
اکلیل شمالی از جمله صورت های فلکی کوچک می باشد که به لحاظ شکل زیبایش یادآور تاج است. این دایره نیمه تمام از ستارگان قدر سوم و چهارم، توسط بسیاری از فرهنگ ها در سراسر جهان، شناسایی شده است. در اساطیر کلاسیک به عنوان تاج آریادن دختر پادشاه کرت است. در بین بومیان آمریکایی قبیله شاونی، آن را دایره رقص ستارگان باکره می دانستند.
 



  ستاره ها

ستاره آلفا به نام گما، گوهر گران بها یا الفکه ، در عربی به معنای «درخشنده ترین» است این ستاره در حقیقت یک دوتایی گرفتی واقعی می باشد. هر دو ستاره از لحاظ طیف، AOV و G5V هستند و چنان به هم نزدیک اند که مجموع آن ها به صورت یک ستاره تکی با قدر 2/2 و کم نور، در مواقع گرفتگی به نظر می آیند، فاصله آن تا ما 78 سال نوری است.  



  اجرام عمقی آسمان

هر چند که در گوشه جنوب شرقی گیسوی برنیکه 400 کهکشان به صورت خوشه ای وجود دارد، اما هیچ کدام حتی در تلسکوپ های جدید و نوین هم دیده نمی شوند،زیرا درخشنده ترین آن ها نیز دارای قدر شانزدهم است. می توان حدس زد که فاصله آن ها تا کهکشان ما در حدود میلیاردها سال نوری باشد.  



  بر ساووش (per) قهرمان

 

زمان رسیدن به نصف النهار : 4 دی ،
مساحت : 615 درجه مربع
برساووش در اساطیر یونانی قهرمانی است که مدوسا را کشت تا شاهزاده آندرومدا، دختر ذات الکرسی و قیفاووس را از چنگال هیولای دریایی به نام قیطس نجات دهد. این صورت فلکی نقطه ی نور باران رگبار شهابی بر ساووشی است که هر سال در نیمه دوم مرداد ماه با تراکم حدود 50 شهاب در ساعت اتفاق می افتد.
 



  ستاره ها

بتا، ستاره غول یا ستاره جن (گفته شده که این ستاره چشم مدوسا است) ، یک ستاره آغازین از نوع گرفتی جفتی و از طبقه متغیرهاست. یعنی هر یک از این دو ستاره، به تناوب باعث گرفتگی دیگری می شود. غول ترکیبی از دو ستاره B8V با مدار مشترک با ستاره ای با طیف G5IV و فاصله نوری 105 سال نوری است. ستاره غول معمولاً با قدر 1/2 در هر 87/2 روز، چشم زنان ظاهر می شود و سپس برای 10 ساعت ضعیف گردیده و تا قدر 10 ، مانند یک ستاره G5 تغییر می کند که در واقع از مقابل ستاره B8 دیگر عبور می نماید.  



  اجرام عمقی آسمان

بر ساووش به لحاظ استقرار در امتداد کهکشان راه شیری، از نظر اجرام عمق آسمان غنی است. h بر ساووش (NGC869) و همچنین کای ( ) بر ساووش (NGC884) یک جفت خوشه باز قدر پنجم هستند که تحت نام «خوشه دو گانه» شناخته شده و در فاصله 73000 سال نوری از ما قرار گرفته اند و با چشم غیرمسلح همانند ستاره ای مات به نظر می رسند. M34 هم خوشه ی دیگری با قدر 5 می باشد.  



  تازی ها (CVn) سگان شکاری

 

زمان رسیدن به نصف النهار: 30 اردیبهشت ؛ مساحت : 465 درجه مربع
سگان شکاری در کنار چوپان عوا قرار گرفته اند که معمولاً به صورت یک جفت تازی خاکستری ترسیم می شوند. اینها با افسار، در حال تعقیب خرس های دب اکبر و اصغر هستند. تازی ها یک صورت فلکی نوین است که از سال 1687 توسط یوهانس هولیوس(2) تعریف شده است.
 



  ستاره ها

آلفای تازی ها درخشنده ترین ستاره این صورت فلکی به نام Cor Caroli «قلب چارلز» نام گذاری شده که احترامی است به شاه انگلستان، چارلز دوم، این یک ستاره دو تایی و ترکیبی از ستارگان نوع AOV و FOV با قدر 9/2 و 5/5 می باشد. فاصله این ستاره جفتی تا زمین معادل 130 سال نوری است.  



  اجرام عمقی آسمان

M3 یکی از مجلل ترین خوشه های ستاره ای آسمان با قطر حدود 10 دقیقه قوسی است که با ستارگان قدر ششم، مات به نظر می رسد. با یک تلسکوپ 6 اینچی می توان صدها ستاره مجزا از هم را تشخیص داد. کهکشان گردابی ( ویرل پول یا M51) در گوشه شمال شرقی این صورت فلکی (نه چندان دور نسبت به دسته آبگردان دب اکبر) در تلسکوپ های کوچک، با قطر 10 دقیقه قوسی و قدر هشتم به صورت لکه ای مات قابل مشاهده است. کهکشان همدم آن یعنی NGC5195 را می توان با قدر 11 تشخیص داد.